पुँजी र अतिरिक्त मूल्य

पुँजीवादी उत्पादन अतिरिक्त मूल्य बटुल्ने उद्देश्यबाट गरिएको माल उत्पादन हो । पुँजीवादी उत्पादनको प्रकृतिलाई बुझ्नका निम्ति हामीले माक्र्सको पुँजी र अतिरिक्त मूल्यको सिद्धान्तको अध्ययन गर्नु पर्नेछ । त्यस सिद्धान्तबाट आफूलाई लैस गरेपछि नै हामीले पुँजीवादको शोषणकारी सम्बन्धलाई बुझ्न सक्नेछौँ । पुँजीवादको अवश्यम्भाबी अन्त्य र समाजवादको अवश्यम्भाबी विजयको सत्यलाई महसुस गर्न सक्नेछौँ, सर्वहाराको ऐतिहासिक मिसनको महत्व […]

मूल्य नियम : माल उत्पादनको आर्थिक नियम

मूल्यको नियम माल उत्पादनको आर्थिक नियम हो । यस नियमको मूल्य अन्तरवस्तु हो– मालको मूल्य सामाजिक रूपबाट आवश्यक श्रमबाट निर्धारित हुने गर्दछ । मालहरूको विनिमय त्यसका मूल्यहरूका अनुसार नै हुन सक्छ । अर्थात् विनिमयमा समतुल्यता हुनुपर्दछ । माल अर्थव्यवस्थाका परिस्थितिहरू जहिले पनि र जहाँ पनि उपस्थिति हुने गर्दछन्, मूल्यको नियमको भूमिका यसमा अवश्य हुने गर्दछन् […]

मुद्राका पाँचवटा कार्य

मुद्राका पाँचवटा कार्य एकएक गरेर विकसित भए । मुद्राको गुण यसका कार्यहरूद्वारा व्यक्त हुने गर्दछ । मुद्राका पाँचवटा कार्य हुन्छन् जुन माल विनिमयको क्रममा विकसित भएका हुन् । ती कार्य हुन् : (१) मूल्यको एकाइ (२) विनिमयको माध्यम (३) भुक्तानको मानव (४) मूल्यको भण्डार तथा (५) सार्वभौमिक मुद्राका रूपमा काम गर्नु । यीमध्ये मूल्यको एकाइ […]

सुन्निएको रोगी अर्थतन्त्र

आफ्नो प्राविधिक श्रेष्ठता र प्रचुर उत्पादनले विश्व बजार कब्जा गर्ने गैरसैनिक रणनीतिअन्तर्गत संयुक्त राज्य अमेरिका (यो लेखमा ‘अमेरिका’ मात्र भनिनेछ) को नेतृत्वमा खुला र स्वतन्त्र बजार नीति अगाडि सारियो । यसलाई ‘उदारवाद’ को लोकप्रिय वैशाखी टेकाएर उभ्याइएको थियो । जसले तेस्रो विश्वका देशहरूको कृषि र औद्योगिक उत्पादन बन्द गराएर आफ्नो उत्पादन विस्तार गर्ने, ती देशहरूलाई […]

आन्दोलनको मोर्चामा सशक्त रूपमा डट्न निर्देशन

काठमाडाैँ : अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (क्रान्तिकारी ) सेती–महाकाली क्षेत्रीय समन्वय समितिले आफ्नो सङ्गठनका नेता–कार्यकर्तालाई आन्दोलनको मोर्चामा सशक्त रूपमा डटिरहन निर्देशन गरेको छ । सङ्गठनले प्रेसविज्ञप्ति जारी गरीकार्यर्ताहरुलाई अनुरोधसहित उक्त निर्देशन गरेको हो । सङ्गठनका संयोजक वीरेन्द्र शाहद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘अहिले देशमा कथित कम्युनिस्टको खोल, सत्ता, सरकार र बन्दुकको आडमा केपी, […]

सापेक्षित अतिरिक्त जनसंख्या पुँजी संचयको अपरिहार्य परिणाम हो

सापेक्षित अतिरिक्त जनसंख्या पुँजी संचयको अपरिहार्य परिणाम हो पुँजीका अवयवी संघटकमा भएको बृद्धिले श्रमशक्तिको भागलाई सापेक्षिक कमी ल्याइदिन्छ । यद्यपि पुँजी संचय अगाडि बढ्नुका साथै श्रमशक्तिको आपूर्ति अत्यन्त धेरै बढ्न जान्छ । पुँजीवादी उत्पादन प्रविधिहरुको विकास र मेशिनहरुको व्यापक रुपमा अपनाउनाले कैयौं श्रमकार्य यति सरलीकृत हुन गए कि अधिकांश महिलाहरु र बालबालिकाहरु पनि किरायका मजदूरहरुमा […]

एनसेलको ठगी : मुलुकको अर्थतन्त्रमाथि नियोजित शोषण

काठमाडौँ : दूरसञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनी एनसेललाई एक साताभित्र पुँजीगत लाभकर तिर्न ठूला करदाता कार्यालयले गत वैशाखमा गरेको निर्णय सर्वोच्चले बदर गरिदिएपछि ‘नो ट्याक्स नो एनसेलका अभियन्ताहरूले सर्वोच्चको उक्त फैसला विवादास्पद र विडम्बनापूर्ण भएको प्रतिक्रिया दिएका छन् । सर्वोच्चको बृहत् पूर्ण इजलासले सोमबार एनसेललाई लाभकर ३९ अर्ब ६ करोड ६ लाख ८४ हजार ८ सय […]

पुँजीवादको वैचारिक र आर्थिक सङ्कट

‘युद्धहरू व्यापारका लागि लडिन्छ, सभ्यताको रक्षाका लागि होइन । चिनियाँहरूले उनीहरूको अफिम खरिद गर्न अस्वीकार गरेका थिए । काङ्ग्रेसहरूले वर्षा गरेका थिए । के त्यसैलाई नेताहरूबीचको सङ्घर्ष भन्छन् ।’ –ग्राम्सी हिन्दी भाषामा प्रकाशित ‘फिलहाल’ मा सन् २०१४ को एउटा लेख ग्राम्सीमाथिको निष्कर्ष छापिएको थियो । अमेरिकाले इराकमा सभ्यताको समाजको रक्षा नारा लगाउँदै त्यसैको आडमा जनमत […]

नेपाली शोसिने, भारतीय पोसिने

बजेटमा संसदीय संरचनाको नै विरोध केपी वली र प्रचण्डको पार्टीबीच एकता भएर बनेको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी(नेकपा)को सरकार बनेपछिको दोस्रोपटक आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ को बजेट गत जेठ १५ गते सार्वजनिक हुनेबित्तिक्कै उक्त बजेटकापक्षमा भन्दापनि विपक्षमा टिप्पणीहरू आउन थालेका थिए । यस्ता टिप्पणीहरूमा सकारात्मकभन्दा बढी नकारात्मक आरोपहरू नै बढी लगाइएको थियो । अहिलेपनि त्यो प्रक्रिया जारी नै […]

अमेरिकी कलो खाने लोभमा राष्ट्रियता बेच्नेले आत्महत्या गरे हुन्छ : दीपेन्द्रबहादुर क्षत्री (भिडियाेसहित)

समाजवाद उन्मुख भनेको हुनाले हाम्रो लक्ष्य त्यही हो त भन्ने तर व्यवहारमा जाँदाखेरि अब २ करोडको गाडी नभए पनि के मन्त्री हुने त ? भनेर कम्युनिस्ट पार्टीकै सदस्यहरू त्यहाँ मन्त्री हुँदा त्यसो भन्छन् । अनि राज्यले एउटा सुविधा दिएको छ । त्यो सुविधाले नपुगेर पेट्रोलियम दिने सहुलियत नगदमा लिएर आफ्नो खातामा जम्मा गर्ने अनि मन्त्रालयको […]