पुँजीवादको वैचारिक र आर्थिक सङ्कट

‘युद्धहरू व्यापारका लागि लडिन्छ, सभ्यताको रक्षाका लागि होइन । चिनियाँहरूले उनीहरूको अफिम खरिद गर्न अस्वीकार गरेका थिए । काङ्ग्रेसहरूले वर्षा गरेका थिए । के त्यसैलाई नेताहरूबीचको सङ्घर्ष भन्छन् ।’ –ग्राम्सी हिन्दी भाषामा प्रकाशित ‘फिलहाल’ मा सन् २०१४ को एउटा लेख ग्राम्सीमाथिको निष्कर्ष छापिएको थियो । अमेरिकाले इराकमा सभ्यताको समाजको रक्षा नारा लगाउँदै त्यसैको आडमा जनमत […]

नेपाली शोसिने, भारतीय पोसिने

बजेटमा संसदीय संरचनाको नै विरोध केपी वली र प्रचण्डको पार्टीबीच एकता भएर बनेको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी(नेकपा)को सरकार बनेपछिको दोस्रोपटक आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ को बजेट गत जेठ १५ गते सार्वजनिक हुनेबित्तिक्कै उक्त बजेटकापक्षमा भन्दापनि विपक्षमा टिप्पणीहरू आउन थालेका थिए । यस्ता टिप्पणीहरूमा सकारात्मकभन्दा बढी नकारात्मक आरोपहरू नै बढी लगाइएको थियो । अहिलेपनि त्यो प्रक्रिया जारी नै […]

अमेरिकी कलो खाने लोभमा राष्ट्रियता बेच्नेले आत्महत्या गरे हुन्छ : दीपेन्द्रबहादुर क्षत्री (भिडियाेसहित)

समाजवाद उन्मुख भनेको हुनाले हाम्रो लक्ष्य त्यही हो त भन्ने तर व्यवहारमा जाँदाखेरि अब २ करोडको गाडी नभए पनि के मन्त्री हुने त ? भनेर कम्युनिस्ट पार्टीकै सदस्यहरू त्यहाँ मन्त्री हुँदा त्यसो भन्छन् । अनि राज्यले एउटा सुविधा दिएको छ । त्यो सुविधाले नपुगेर पेट्रोलियम दिने सहुलियत नगदमा लिएर आफ्नो खातामा जम्मा गर्ने अनि मन्त्रालयको […]

नीति तथा कार्यक्रम : हाँसको चाल न कौवाको चाल

विषय प्रवेश गत वैशाख २० गते राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले नेपाल सरकारको २०७६/०७७ को नीति तथा कार्यक्रम दुवै संसद्को संयुक्त बैठकमा पढेकी थिइन् । केपी शर्मा वलीको सरकारले गएको चुनावपछिको दोस्रो वर्षको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरेको थियो । राष्ट्रपति भण्डारीले १ घन्टा ५० मिनेट लगाएर वाचन गरेको उक्त नीति तथा कार्यक्रमलाई लिएर विभिन्न क्रियाप्रतिक्रिया आएका […]

अमेरिकी कलो खाने लोभमा राष्ट्रियता बेच्नेले आत्महत्या गरे हुन्छ : दीपेन्द्रबहादुर क्षत्री, पूर्वगभर्नर तथा राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष

समाजवाद उन्मुख भनेको हुनाले हाम्रो लक्ष्य त्यही हो त भन्ने तर व्यवहारमा जाँदाखेरि अब २ करोडको गाडी नभए पनि के मन्त्री हुने त ? भनेर कम्युनिस्ट पार्टीकै सदस्यहरू त्यहाँ मन्त्री हुँदा त्यसो भन्छन् । अनि राज्यले एउटा सुविधा दिएको छ । त्यो सुविधाले नपुगेर पेट्रोलियम दिने सहुलियत नगदमा लिएर आफ्नो खातामा जम्मा गर्ने अनि मन्त्रालयको […]

ब्रह्मलुट गरी पुँजी पलायन गर्ने एनसेल

भूमिका नेपालमा कार्यरत मोबाइल सेवाप्रदायक एनसेन संस्था अहिले विभिन्न कारणले चर्चामा छ । मलेसिया सरकारको सरकारी कोषबाट लगानी रहेको टेलिकम कम्पनी एक्जियटाले एनसेलको स्वामित्व ग्रहण गर्ने टेलियासोनेराको स्वामित्वमा रहेका विदेशी कम्पनीको पूरै सेयर खरिद गरेको छ । यसरी दुईवटा संस्थाबीच किनबेच गर्दा राज्यलाई तिर्नुपर्ने लगभग ५३ अर्बबराबरको कर नतिरेको तथ्य सार्वजनिक भएपछि त्यसका विरुद्ध विभिन्न […]

वर्तमान आर्थिक र वित्तीय स्थितिले के सङ्केत गर्दछ ?

नेपाल राष्ट्र बैङ्कले तयार पारेको आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ को चार वर्षको तथ्याङ्कलाई अध्ययन गर्ने हो भने नेपालको अर्थतन्त्र दिनानुदिन नाजुक हुँदै गएको सङ्केत गर्दछ । राष्ट्र बैकले मुद्रास्फीति, बाह्य क्षेत्र, सरकारी वित्त स्थिति, मौद्रिक स्थिति र पुँजी बजारलाई आधार मानेर तयार पारेको ‘देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति (आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को चार महिनाको तथ्याङ्मा […]

नेपालको जलस्रोतमा वैदेशिक हस्तक्षेप

भूमिका सन् १८१६ मा सुगौली सन्धि भएदेखि नेपाल अर्धऔपनिवेशिक राष्ट्र बन्न पुगेको सबैलाई थाहै छ । त्यसपछि नेपाल भारतको अघोषित उपनिवेशजस्तो बनिराख्यो । त्यस सन्धिसँगै नेपालको भूगोल ५८ प्रतिशतमा खुम्चिन पुग्यो । एउटा सार्वभौम, स्वतन्त्र राष्ट्र नेपालमा त्यही सुगौली सन्धिपछि हालसम्म यहाँको राजनीतिक, आर्थिक र सांस्कृतिक क्षेत्रमा भारतीय अतिक्रमण छँदछै । कहाँसम्म भने नेपालमा अहिलेसम्म […]

अन्तर्राष्ट्रिय उत्पादन सङ्गठन र नयाँ— साम्राज्यवादको उदय : गुणराज लोहनी

साम्राज्यवाद त्यही ठाउँ र पुरानै चरित्रमा सीमित हुन पुगेको छैन भन्ने कुरा छर्लङ्ग भैसकेको छ । यसका केही विशेषताहरू बदलिएको कुरा सही हो । साम्राज्यवादको राज्य—एकाधिकार—पुँजीवादबाट सङ्गठन (निगम) एकाधिकारमा पुगेको छ । विज्ञान—प्रविधिको साम्राज्यवादबाट भएको भरपूर उपयोग र उत्पादनको साधन बन्दै गर्दा उत्पादनका सम्बन्धमा पनि फेरबदल भएको छ र यसले गर्दा उसले उत्पादनका सङ्गठनहरूमा व्यापक […]

नयाँ— साम्राज्यवादी देशहरूको उदयको आधारभूत रूप : गुणराज लोहनी

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले उसको आठौँ महाधिवेशनमा विश्व साम्राज्यवादी व्यवस्थामा फेरबदल भएको निष्कर्ष निकालेको थियो । उसले वर्तमान साम्राज्यवाद लेनिनको पालाको जस्तो मात्र नभएको भनेको छ । साम्राज्यवाद अहिले पनि ज्युँदो रहेको छ जब कि लेनिनले मरणासन्न भन्नुभएको थियो । लेनिनले साम्राज्यवादको गहिरो अध्ययन गरी चित्रण गरेको एक सय वर्ष पूरा भएको छ । साम्राज्यवादको मूल […]